English Italiano Greek
 

Ανακαλύψτε τη Κρήτη

Κριτσά

Κριτσά-Νομός Λασιθίου

Το ζωντανότερο χωριό της Κρήτης στα 9χλμ δυτικά του Αγίου Νικολάου.

Κατοικείται αδιάκοπα από τα υστερομινωικά χρόνια, ενώ οι κάτοικοί της θεωρούνται απόγονοι των Λατίων της αρχαίας Λατώ.

Κατά το μεσαίωνα και μέχρι τους νεώτερους χρόνους υπήρξε το μεγαλύτερο χωριό της Κρήτης, με 40 εκκλησίες και έκταση που περιλάμβανε ολόκληρη σχεδόν τη νότιο-δυτική ακτή του κόλπου του Μεραμπέλλου μέχρι την οροσειρά της Δίκτης.

Το χωριό καταστράφηκε το 853 μ.Χ. από τους άραβες και αργότερα το 951 μ.Χ. ανοικοδομήθηκε από τους βυζαντινούς με το Ν. Φωκά.

Το σημαντικότερα πολιτιστικό κέντρο του νησιού, η Κριτσά με τις άφθονες πήγες και το γόνιμο έδαφος, αποτελεί σήμερα μοναδική κοιτίδα της κρητικής παράδοσης και ισχυρό παραγωγικό συντελεστή γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων υψηλής ποιότητας με πανευρωπαϊκή αναγνώριση.

Η Κριτσά υπήρξε ο πρώτος κρητικός τουριστικός προορισμός μαζί με τον Άγιο Νικόλαο, λόγο των γυρισμάτων στην περιοχή, της ταινίας του Ζήλ Ντασέν «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται 1957μ.Χ» με τη Μελίνα Μερκούρη.

Αποτελεί τη μοναδική περιοχή της Κρήτης η οποία δεν πατήθηκε ποτέ από τους Οθωμανούς κατά τη διάρκεια της κατοχής (1669 μ.Χ.-1913 μ.Χ.) χάρη στον ηρωισμό και την εξυπνάδα των κατοίκων της, αλλά και της πλεονεκτικής της θέσης, πράγμα που φαίνεται είτε στην επίσημη απογραφή της Κρήτης επί τουρκοκρατίας είτε στην χαρακτηριστική έλλειψη της καταλήξεως -άκη από τα κριτσιώτικα επίθετα, σε σχέση με τα υπόλοιπα κρητικά επίθετα. Όμως η πρωτιά και ο πολιτιστικός πλούτος της Κριτσά φαίνεται να μη γνωρίζει όρια.

Εδώ γεννήθηκε και πέθανε (1821 μ.Χ.) η θρυλική Κριτσωτοπούλα (Ροδάνθη), η πρώτη κρητικιά αντάρτισσα που κατάφερε να ντροπιάσει την οθωμανική αυτοκρατορία με το θάρρος και την καρδιά της, και να εμπνεύσει τις γυναίκες της εποχής της, για τον αγώνα προς την ελευθερία.. Εδώ θα βρει κανείς:

  • τα αυθεντικά κρητικά κεντήματα και υφαντά, 
  • τη νόστιμη μυζηθρόπιτα και
  • τα παραδοσιακά λαζάνια με τον ανθότυρο.

Στην επικράτεια της Κριτσάς ανήκουν και δυο από τους αρχαιότερους ναούς της Κρήτης, η Παναγία η Κερά και ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος.